Een nieuw schoolplein begint vaak met een wens: minder tegels, meer groen en een prettige plek waar kinderen kunnen spelen, ontdekken en leren. In de praktijk komt daar veel meer bij kijken.
Dat merkte ook Roel van Dael, directeur van basisschool Aan de Bron in Weert. Daar veranderde een versteende tegelvlakte in een groenblauw schoolplein. Stan begeleidde het traject destijds inhoudelijk vanuit de GroenBlauwe Revolutie Schoolpleinen. Die vorm van procesbegeleiding sluit aan bij de manier waarop SNK scholen helpt om ontwerp, budget, aanbesteding, uitvoering én onderhoud goed op elkaar af te stemmen.
Roels ervaring laat zien waarom procesbegeleiding bij een nieuw schoolplein geen luxe is, maar een belangrijk onderdeel van een goed eindresultaat.
Van versteend plein naar groenblauw schoolplein
De aanleiding bij Aan de Bron was duidelijk. Het oude plein bestond vooral uit beton en tegels. Er stonden een paar speeltoestellen, maar verder was er weinig te doen. Kinderen hadden weinig speelmogelijkheden, waardoor er sneller verveling en conflicten ontstonden.
De school wilde een groenblauw schoolplein met meer ruimte voor creatief spel, beweging en ontmoeting. Ook buiten schooltijd moest het plein toegankelijk blijven voor ouders, kinderen en buurtbewoners.
Wat maakt dit nieuwe plein tot een typisch groenblauw schoolplein? Groen en water zijn hier echt onderdeel van het plein. Kinderen spelen in het speelbos, rennen door het A-frame tussen de plantvakken en volgen de paadjes door het speelgroen. Ondertussen stroomt het regenwater via een regenwaterloop naar de wadi’s, waar het langzaam in de bodem kan wegzakken.
Procesbegeleiding bij het inrichten van een schoolplein
Voor een school is het realiseren van een nieuw schoolplein meestal geen alledaags project. Een directeur en het team weten goed wat ze voor kinderen willen bereiken. Ontwerpregels, technische keuzes en onderhoudsvragen zijn vaak minder bekend terrein. Zoals Roel zei:
“Ik heb verstand van onderwijs, dus niet per se van: hoe pak ik nou zo’n plein aan?”
Precies daar lag de rol van Stan. Bij het project waren verschillende partijen betrokken: een tuinarchitect, een hovenier en verschillende leveranciers. Elke partij kijkt vanuit het eigen vakgebied.
De tuinarchitect ontwierp een prachtig groen plein, maar naar Roels bescheiden mening “echt een tuin; mooi groen om naar te kijken”. Een schoolplein moet echter meer doen. Samen bouwden ze er elementen in om te spelen, klauteren, rennen én om rust te vinden.
Stan hielp hierbij om de visie op groen en de eisen aan een goed schoolplein met elkaar te verbinden. Hij dacht mee over speelzones, valhoogtes, ondergronden, veiligheid en speelwaarde. Daardoor werd het vergroende schoolplein een plek die in de praktijk klopt en veilig is.
Van participatie naar haalbare ontwerpkeuzes
Vooraf haalde de school wensen op bij kinderen en leerkrachten. Leerlingen maakten tekeningen, dachten mee via de leerlingenraad en presenteerden hun ideeën. Daar zaten grote dromen tussen, zoals een trampolinepark, hoge glijbanen, een kabelbaan door de bossen en zelfs een kebabtent.
Stan hielp na de participatie bij de vertaalslag: wat kan wel, wat past binnen het budget en wat werkt straks echt op een schoolplein?
Juist bij het inrichten van een schoolplein is die vertaalslag belangrijk. Een groen plein is namelijk niet automatisch een goed speelplein. Het wordt pas waardevol als het groen iets toevoegt aan het spel.
Groene ambitie bewaken binnen een realistisch budget
Als het ontwerp staat, is het werk nog niet klaar. In de fase van aanbesteding en uitvoering worden veel keuzes pas echt concreet. Dan gaat het over prijzen, materialen, planning, technische uitwerking en afspraken met uitvoerende partijen.
De groene ambitie was vanaf het begin duidelijk, maar het plan moest ook haalbaar blijven.
Zo lag er onder de oude tegels veel puin. Dat betekende dat vergroenen gepaard ging met extra grondwerk, afvoer en bijkomende kosten. Aan zulke kosten wordt vooraf niet altijd gedacht, terwijl ze veel invloed kunnen hebben op het budget.
Goede procesbegeleiding zorgt ervoor dat dit soort zaken op tijd worden gesignaleerd en meegenomen. Zo blijft tijdens het traject de balans tussen wens en werkelijkheid behouden. Wat past binnen het budget? Welke keuzes zijn belangrijk voor de lange termijn? En waar kunnen kosten ongemerkt oplopen?
Roel wilde graag veel vergroenen, maar Stan hielp hem om scherp te blijven op wat realistisch was en tegelijkertijd de groene ambitie vast te houden.
Verder hielp Stan om offertes en gesprekken met bijvoorbeeld hoveniers te beoordelen. Voor een school zijn technische termen en prijsverschillen niet altijd makkelijk te plaatsen. Dan is het prettig als iemand meekijkt die weet wat reëel is.
Vinger aan de pols tijdens de uitvoering
Tijdens de uitvoering bleef Stan betrokken. Hij kwam regelmatig kijken hoe het werk verliep en of de uitvoering nog aansloot op het ontwerp en de gemaakte afspraken.
“Als je dan iemand hebt die af en toe even langskomt en die daar vaker met dat bijltje heeft gehakt, dat is wel heel prettig.”
Een concreet voorbeeld ging over een speeltoestel dat verkeerd om was geplaatst. Roel gaf aan dat hij zelf eerder zou denken: “Dan is het maar zo.” Stan hield juist vast aan de afspraak. Het toestel was bewust op die manier in het ontwerp opgenomen. Juist het bewaken van zulke ontwerpkeuzes tijdens de uitvoering bepaalt de kwaliteit van het eindresultaat.
Onderhoud meenemen bij een groenblauw schoolplein
Een groenblauw schoolplein is niet klaar op de dag van oplevering.
Beplanting moet aanslaan. Wadi’s moeten blijven werken. Speelgroen moet zich kunnen ontwikkelen. Goed onderhoud is belangrijk om het plein mooi en bruikbaar te houden. Als het plein verzorgd blijft, gaan kinderen en buurtbewoners er ook beter mee om.
Daarom hoort onderhoud niet pas na afloop in beeld te komen. Onderhoud moet al tijdens het ontwerp en de aanbesteding worden meegenomen. Bij Aan de Bron werd vooraf nagedacht over de kosten en organisatie van onderhoud. Roel had zelf een jaarlijks bedrag in gedachten en legde dit voor aan Stan. En wat bleek? Zijn inschatting was gewoon goed. Stan bevestigde dat het bedrag realistisch was.
De meerwaarde van procesbegeleiding bij een schoolplein
Uit het interview kwam duidelijk naar voren dat de begeleiding waardevol was. Stan vormde een sterk team met de school, dacht op de juiste momenten mee, stuurde bij en stelde de juiste vragen.
“In zijn totaliteit gewoon superfijn. Heel proactief was hij ook. Het was niet zo dat ik elke keer allerlei vragen moest stellen, maar hij wees me op zaken en hield vinger aan de pols.”
Die begeleiding zie je terug in het eindresultaat. Na de aanleg spelen kinderen op meer plekken, verspreiden ze zich beter over het plein en spelen ze vaker in kleine groepjes. Daardoor is er meer rust en zijn er minder conflicten.
Roel vatte het mooi samen: “Lekker groen, creatief spelen.”
Het traject bij Aan de Bron laat zien dat een nieuw schoolplein meer vraagt dan alleen een mooi ontwerp. Goede procesbegeleiding helpt om wensen, speelwaarde, budget, veiligheid, uitvoering en onderhoud bij elkaar te brengen. Zo wordt de groene ambitie vertaald naar een groenblauw schoolplein dat in de praktijk werkt en ook op de lange termijn prettig gebruikt kan worden.
Bekijk ook: het gerealiseerde groenblauwe schoolplein van Aan de Bron in Weert.
Zoek je procesbegeleiding bij het realiseren van een schoolplein?
Wil je als school je schoolplein inrichten of vergroenen? SNK helpt scholen met procesbegeleiding vanaf de eerste ideeën tot en met ontwerp, aanbesteding, uitvoering en beheer.
